F.A.M.A JUBILATKA OD MALUCHA DO SENIORA



PL |  EN

MUZYCZNA OPRAWA MSZY ZA OJCZYZNĘ

 
Mija w tym roku 227. rocznica uchwalenia w 1791 roku polskiej Konstytucji 3 Maja. Obowiązywała tylko nieco ponad 14 miesięcy, ale była pierwszą w Europie, a po amerykańskiej (1787) – drugą na świecie spisaną, nowoczesną konstytucją. To dlatego rocznicę jej uchwalenia jako
Święto Konstytucji 3 Maja obchodzono do ostatniego rozbioru. Jej świętowanie było zakazane we wszystkich zaborach, ale po I  wojnie światowej, kiedy Polska odzyskała niepodległość, Święto Konstytucji 3 Maja zostało wznowione. Podczas II wojny światowej w czasie okupacji zostało zdelegalizowane. Dopiero w 1981 roku władza ludowa zezwoliła na obchody 3-majowe. Od 1989 roku Święto Konstytucji 3 Maja – znów jest świętem narodowym, a od 2007 roku obchodzone jest również na Litwie. 
Msza za Ojczyznę w katowickiej archikatedrze Chrystusa Króla to jeden z elementów corocznych obchodów Święta Konstytucji 3 Maja. Tradycyjnie, i w tym roku jej muzyczną oprawę zapewni Chór Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Jarosława Wolanina. W czwartek, 3 maja zabrzmi w archikatedrze Bogurodzica – najstarsza polska pieśń zachowana wraz z melodią. Jej dwie najstarsze zwrotki pochodzą prawdopodobnie z końca XIII wieku. Spełniała rolę hymnu narodowego m.in. pod Grunwaldem (1410) i pod Nakłem (1431) w bitwach z Krzyżakami, pod Wiłkomierzem (1435) w bitwie ze Świdrygiełłą i w czasie koronacji Władysława III.
Podczas nabożeństwa wykonana też zostanie pieśń Ave Regina coelorum Tadeusza Paciorkiewicza (1916-1998), którego dorobek twórczy obejmuje wszystkie gatunki muzyki instrumentalnej, wokalnej i wokalno-instrumentalnej: twórczość baletowo-operową, kantatowo-oratoryjną, symfoniczną, chóralną, kameralną, solistyczną, dla orkiestr dętych oraz muzykę teatralną i filmową. Wybrano z niej utwór na 4-głosowy chór mieszany a cappella,  skomponowany w 1978 r. z inspiracji sekcji muzykologii Akademii Teologii Katolickiej, na jubileusz X-lecia Chóru ATK. W pieśni o budowie wewnętrznej A-B-C został wykorzystany łaciński tekst antyfony maryjnej, śpiewanej w completorium w okresie od święta Ofiarowania do środy popielcowej. Kompozytor najpierw opracował modalnie melodię gregoriańską, potem powtórzył tekst z melodią wariacyjną, a w trzeciej części dokonał polifonicznej kulminacji. Mimo wysokiego stopnia trudności w sferze wykonawczej, pieśń ta w krótkim czasie znalazła się w repertuarze wielu polskich i zagranicznych chórów.
Z dorobku laureata m.in. nagrody Śląskiej Trybuny Kompozytorów w 1988 roku – Marka Jasińskiego (1949-2010), którego utwory prezentowane były w większości krajów europejskich oraz w Argentynie, Australii, Izraelu, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych,  wybrano Ave Maria, którą to pieśń w kompozytorskiej pracy podejmował dwukrotnie w latach 1988 i 1990. Z 2005 roku pochodzi pieśń Jubilate Deo na chór mieszany a cappella urodzonego w Bytomiu w 1979 r. kompozytora, teoretyka muzyki i spiewaka Adriana Robaka, wychowanka katowickiej uczelni (dyplom z wyróżnieniem) w klasie Aleksandra Lasonia; filharmoniczny chór był pierwszym wykonawcą wielu jego utworów. Podczas mszy zabrzmi też Magnificat – skomponowane w 2004 rokudzieło Andrzeja Koszewskiego (1922-2015), jednego z najwybitniejszych współczesnych kompozytorów muzyki chóralnej. W jego twórczości wokalnej wyróżnia się dwa nurty: tradycyjny – inspirowany folklorem i nowatorski o indywidualnym obliczu stylistycznym. W późniejszej twórczości dążył do syntezy środków tradycyjnych i współczesnych, podnosząc jednocześnie muzykę chóralną do rangi orkiestry wokalnej. Oczywiście, nie mogło wśród tych propozycji zabraknąć utworu patrona filharmoników, silnie z katowickim Kościołem związanego Henryka Mikołaja Góreckiego (1933-2010), który w latach 1980-84 był prezesem Klubu Inteligencji Katolickiej w Katowicach. Z jego dorobku wybrano Totus Tuus op. 80, skomponowane do tekstu M. Bogusławskiej w 1987 roku na trzecią pielgrzymkę Jana Pawła II do kraju i Ojcu Świętemu zadedykowane.
 
   
 

3 maja 2018, czwartek godz. 10.30
Archikatedra Chrystusa Króla, Katowice
Muzyczna oprawa mszy za Ojczyznę
Chór Filharmonii Śląskiej
Jarosław Wolanin – dyrygent
Program:
Tadeusz Paciorkiewicz – Ave Regina coelorum
Anonim – Bogurodzica
Marek Jasiński – Ave Maria 
Adrian Robak – Jubilate Deo
Andrzej Koszewski – Magnificat
Henryk Mikołaj Górecki – Totus Tuus 
 

    

    Projekt "Rozbudowa Filharmonii Śląskiej w Katowicach" współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu XI Kultura i Dziedzictwo Kulturowe, Działania 11.2 -Rozwój oraz poprawa stanu infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.