F.A.M.A JUBILATKA OD MALUCHA DO SENIORA



PL |  EN

STABAT MATER ANTONINA DVOŘÁKA

 
W piątek 16 lutego filharmonicy zapraszają na Stabat Mater Antonína Dvořáka. Orkiestrę i chór poprowadzi Mirosław Jacek Błaszczyk, a partie solowe zaśpiewają Katarzyna Oleś-Blacha (sopran), Jadwiga Postrożna (alt), Andrzej Lampert (tenor, który ostatnio znakomicie zaprezentował się w roli Romea na scenie Opery Śląskiej w inscenizacji Romea i Julii Ch. Gounoda) i  Piotr Lempa (bas).
Sekwencja Stabat Mater dolorosa (Stała Matka boleściwa) jest dobrze znana każdemu melomanowi. Przebojami późnego baroku są muzyczne opracowania tego tekstu Antonia Vivaldiego i Giovanniego Battisty Pergolesiego. W pełni zasłużonym uznaniem cieszy się Stabat Mater Karola Szymanowskiego, skomponowane do polskiego przekładu sekwencji. Poruszająca wizja Matki Boskiej stojącej pod krzyżem i opłakującej śmierć swojego syna Jezusa inspirowała i nadal inspiruje wielu kompozytorów, ale warto pamiętać, że jej historia – podobnie jak wielu innych zjawisk muzycznych – sięga średniowiecza, kiedy to w kościołach śpiewano pierwotną, chorałową wersję sekwencji. Zaczyna się w XIII wieku. Jak zdarza się często w przypadku chorału gregoriańskiego, nie jest jasne, kto stworzył ten utwór. Kiedyś zakładano, że jego autorem jest franciszkanin Jacopone da Todi, potem powstanie Stabat mater powiązano z postacią św. Bonawentury, a obecnie wielu uznaje, że jest to dzieło anonimowego twórcy. Jeszcze trudniej orzec, czy ów Anonim był tylko autorem tekstu, czy może skomponował również melodię. Niezależnie od tych zagadek, sekwencja Stabat mater należy do najpopularniejszych melodii chorałowych. W drugiej połowie XVI wieku Sobór Trydencki – w trosce o czystość liturgii – zakazał śpiewania jej w kościołach. Jednakże pamięć o niej nie zanikła: w 1727 roku papież Benedykt XIII uchylił ten zakaz, dzięki czemu tę prostą i przejmującą melodię można jeszcze dzisiaj usłyszeć w kościołach.
XIII-wieczny tekst Stabat Mater dolorosa… (Stała Matka bolejąca…) z motywem Matki Bolesnej stojącej pod krzyżem był zaakcentowaniem ludzkiego aspektu tragedii, jaka rozegrała się na Golgocie. Matka (jako matka swojego syna) cierpiała wraz z Jezusem, chociaż nie odniosła żadnych fizycznych ran. Ból – także ten psychiczny – stanowi nieodłączny element życia człowieka, a zatem odkrywa także prawdziwie ludzkie oblicze Matki Bożej i jej Syna. Z drugiej strony, motyw ten wiąże się z mocno rozwijającym się w średniowieczu kultem maryjnym. Pokazuje, jak wielki był wkład Maryi w dzieło zbawienia – stanowi dowód na to, że Jej rola nie ograniczyła się do urodzenia Jezusa, lecz opierał się na czynnym uczestnictwie w całym jego życiu. W analizie motywu można odejść od jego wymiaru religijnego – ukazuje on wówczas znany ludzkości od wieków nierozerwalny związek matki ze swoim dzieckiem, ciężkie chwile macierzyństwa.
Poruszająca wizja Matki Boskiej stojącej pod krzyżem i opłakującej śmierć swojego syna Jezusa zainspirowała i Antonína Dvořáka, który w połowie swej drogi twórczej, w latach 1876-77 skomponował wzniosłą i monumentalną kantatę Stabat Mater  op. 58. Od lamentu, przez kontemplację, do ukojenia – tak kształtuje się wymowa i muzyczny wyraz średniowiecznej sekwencji wielkopostnej Jacopone’a da Todi przyobleczonej muzyką czołowego przedstawiciela czeskiej muzyki narodowej.
 
 


16 lutego 2018, piątek g. 19.00 [T] [S]
Sala koncertowa im. Karola Stryji, Filharmonia Śląska
Stabat Mater
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Chór Filharmonii Śląskiej
Mirosław Jacek Błaszczyk
Katarzyna Oleś Blacha – sopran
Jadwiga Postrożna – alt
Andrzej Lampert – tenor
Piotr Lempa – bas
Jarosław Wolanin – przygotowanie chóru
Program:
Antonín Dvořák – Stabat Mater op. 58

 

 

Projekt "Rozbudowa Filharmonii Śląskiej w Katowicach" współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu XI Kultura i Dziedzictwo Kulturowe, Działania 11.2 -Rozwój oraz poprawa stanu infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.

NEWSLETTER

Chcesz być powiadamiany o nowościach ?
Zamów newsletter: